Schroth Yöntemi Nedir? Skolyozda Üç Boyutlu Egzersiz Yaklaşımı

Skolyoz, omurganın yana doğru eğrilmesinin yanı sıra omurların dönmesini (rotasyon) ve yandan bakıldığında omurga eğrilerindeki değişiklikleri de içeren üç boyutlu bir omurga durumudur. Bu nedenle skolyoza yönelik egzersiz yaklaşımları da üç boyutlu düşünülerek planlanır. Schroth yöntemi, skolyozun bu çok yönlü yapısını dikkate alan, egzersiz temelli yaklaşımlar arasında yer alır.

Bu yazıda Schroth yönteminin tarihçesini, temel ilkelerini, değerlendirme ve program sürecini ve literatürdeki yerini genel hatlarıyla ele alıyoruz. Skolyozda fizyoterapi sürecinin nasıl planlandığını ayrıca skolyoz fizyoterapisi sayfamızda bulabilirsiniz.

---

Schroth Yönteminin Tarihçesi

Schroth yöntemi, 1920'li yıllarda Almanya'da Katharina Schroth tarafından geliştirilmiştir. Kendisi de skolyozlu olan Katharina Schroth, üç boyutlu duruş ve solunum çalışmaları üzerinde çalışmış ve bu çalışmaları sistematik bir egzersiz programına dönüştürmüştür. Daha sonra kızı Christa Lehnert-Schroth yöntemi geliştirerek yaygınlaştırmıştır.

Bugün Schroth yöntemi, dünyada skolyozda sık kullanılan fizyoterapi yaklaşımlarından biridir ve uluslararası skolyoz derneği SOSORT tarafından tanımlanan skolyoza özgü fizyoterapi egzersizleri (PSSE) arasında yer alır.

---

Üç Boyutlu Yaklaşım Nasıl Çalışır?

Schroth yönteminin temelinde, omurganın üç düzlemde (önden, yandan ve dönme ekseninde) ele alınması yer alır. Genel egzersiz programlarından farklı olarak Schroth yönteminde egzersizler, kişinin eğrilik yönüne ve tipine göre seçilir.

Temel İlkeler

• Rotasyonel solunum: Göğüs kafesinin daha az genişleyen bölgelerine doğru yönlendirilmiş nefes almayı içeren bir solunum tekniğidir. Nefesin hangi bölgeye yönlendirileceği eğrilik paternine göre belirlenir.
• Uzama ve aktif hizalanma: Kişi, omurgasını uzatarak gövdesini eğrilik paternine göre üç boyutta hizalamayı öğrenir. Ayna ve fizyoterapistin geri bildirimi bu süreçte kullanılır.
• Kas aktivasyonu ve stabilizasyon: Hizalanma pozisyonu, gövde kaslarının kontrollü kasılmasıyla belirli bir süre korunur.
• Postüral farkındalık: Seanslarda öğrenilen duruşun oturma, ayakta durma ve çanta taşıma gibi günlük aktivitelere aktarılması amaçlanır.

Sınıflandırma Sistemi

Schroth yönteminde skolyoz eğrilikleri, gövde bloklarının birbirine göre konumuna göre belirli tiplere ayrılır. Her tip için farklı başlangıç pozisyonları ve egzersizler kullanılır. Bu sınıflandırma, programın kişinin eğrilik paternine göre planlanmasını sağlar.

---

Schroth Yöntemi Kimler İçin Değerlendirilebilir?

Schroth yönteminin uygun olup olmadığı, hekimin tanı ve yönlendirmesinin ardından fizyoterapist değerlendirmesiyle belirlenir. Literatürde Schroth ve benzeri skolyoza özgü egzersizlerin değerlendirildiği gruplar şunlardır:

• Adolesan idiopatik skolyoz: Büyüme çağındaki çocuk ve ergenlerde, hekim takibiyle birlikte konservatif yönetimin bir parçası olarak. Aileler için hazırladığımız çocuklarda skolyoz yazısı yol gösterici olabilir.
• Korse kullanan çocuk ve ergenler: Hekimin önerdiği korse ile birlikte planlanan egzersiz programı olarak. Ayrıntılar için skolyozda korse ve fizyoterapi yazımıza bakabilirsiniz.
• Yetişkin skolyozu: Ağrı yönetimi, duruş farkındalığı ve fonksiyonun desteklenmesi amacıyla. Bu konu yetişkinlerde skolyoz yazımızda ele alınmaktadır.
• Cerrahi öncesi ve sonrası dönem: Hekimin uygun görmesi hâlinde, cerrahi öncesi hazırlık ya da cerrahi sonrası rehabilitasyon sürecinin bir parçası olarak.

Skolyoz hakkında genel bilgi edinmek için kapsamlı rehberimize göz atabilirsiniz.

---

Süreç Nasıl İlerler?

Schroth temelli fizyoterapi programı bireysel değerlendirme ile başlar ve kişiye özel bir program dâhilinde sürdürülür. Değerlendirmeden takibe kadar adımların özeti skolyoz fizyoterapisi sayfamızda da yer almaktadır.

Değerlendirme

Değerlendirmede hekim tarafından konmuş tanı, röntgen raporu ve hekimin belirttiği eğrilik derecesi dikkate alınır. Fizyoterapist duruş analizi, eğrilik paternine uygun gövde değerlendirmesi, esneklik, kas kuvveti, solunum paterni ve günlük yaşam alışkanlıklarını ele alır.

Programın Oluşturulması

Değerlendirme sonucuna göre kişinin eğrilik tipine uygun başlangıç pozisyonları, solunum çalışmaları ve stabilizasyon egzersizleri seçilir.

Seanslar

Seans sıklığı ve süresi, kişinin yaşına, eğrilik derecesine ve hekimin yönlendirmesine göre fizyoterapist tarafından planlanır. Seanslarda kişi, ayna karşısında çalışarak hizalanma pozisyonlarını öğrenir.

Ev Programı

Seanslarda öğrenilen egzersizlerin evde düzenli olarak uygulanması, sürecin önemli bir parçasıdır. Ev programının süresi ve içeriği fizyoterapist tarafından belirlenir. Egzersizlerin genel ilkeleri için skolyoz egzersizleri yazımıza bakabilirsiniz.

---

Literatürde Schroth Yöntemi

Schroth yöntemi, skolyoza özgü fizyoterapi egzersizleri (PSSE) arasında yer alır ve literatürde üzerinde çalışılan yaklaşımlardan biridir. SOSORT kılavuzları, uygun görülen kişilerde PSSE'yi skolyozun konservatif yönetiminin bir parçası olarak önermektedir.

Adolesan idiopatik skolyozda yapılan bazı randomize kontrollü çalışmalarda Schroth egzersizlerinin eğrilik ölçümleri, gövde asimetrisi ve yaşam kalitesi gibi parametrelerde olumlu değişikliklerle ilişkili olduğu bildirilmiştir. Bununla birlikte çalışmaların yöntemleri ve katılımcı grupları farklıdır; bir kişide eğriliğin nasıl seyredeceği önceden bilinemez. Egzersiz, hekim takibinin yerine geçmez ve sonuçlar kişiden kişiye değişir.

Korse ile Birlikte Planlama

Korse kullanan çocuk ve ergenlerde Schroth egzersizleri, hekimin önerdiği korse ile birlikte planlanabilir. Bu süreçte egzersizler korsenin yerine geçmez; korse kullanım süresi ve kararı hekime aittir.

---

Schroth Yönteminde Eğitimin Önemi

Schroth yöntemi, eğitim gerektiren bir fizyoterapi yaklaşımıdır. Yöntemin doğru uygulanabilmesi için fizyoterapistin:

• Schroth eğrilik sınıflandırma sistemini bilmesi
• Her eğrilik tipi için kullanılan başlangıç pozisyonlarını öğrenmiş olması
• Rotasyonel solunum tekniğini öğretebilmesi
• Duruş analizi ve hizalanma ilkelerine hâkim olması

gerekir. Bu eğitim olmadan uygulanan "Schroth benzeri" egzersizler, hedeflenen üç boyutlu hizalanmayla uyumlu olmayabilir.

---

Süreci Etkileyen Faktörler

Schroth temelli bir programın nasıl ilerleyeceği pek çok faktöre bağlıdır:

• Yaş ve büyüme potansiyeli: Büyüme çağındaki çocuklarda ve yetişkinlerde programın hedefleri farklıdır.
• Eğrilik derecesi ve tipi: Programın içeriği eğrilik paternine göre değişir.
• Ev programına uyum: Egzersizlerin düzenli olarak sürdürülmesi önemlidir.
• Hekim takibi: Kontrol ve röntgen takibi hekimin planladığı aralıklarla sürdürülür.
• Aile desteği: Çocuklarda ailenin sürece katılımı, ev programının sürdürülmesini kolaylaştırır.

Gözetim altında yapılan klinik pilates çalışmaları değerlendirme sonucuna göre programa eklenebilir; ancak genel pilates egzersizleri skolyoza özgü egzersizlerin yerine geçmez. Eşlik edebilen duruş farklılıkları için postür bozuklukları ve kifoz yazılarımızı da inceleyebilirsiniz.

---

Sıkça Sorulan Sorular

Schroth programı kaç seans sürer?

Seans sayısı ve süresi; skolyozun derecesine, kişinin yaşına ve hekimin yönlendirmesine göre fizyoterapist tarafından planlanır. Seanslarda öğrenilen egzersizler ev programıyla sürdürülür. Büyüme çağındaki çocuklarda hekim takibi büyüme tamamlanana kadar devam eder.

Schroth egzersizleri ağrı yapar mı?

Egzersizler sırasında kas yorgunluğu hissedilebilir ve bazı pozisyonlar başlangıçta zorlayıcı gelebilir. Egzersizler kişinin toleransına göre kademeli olarak ilerletilir. Keskin ağrı, uyuşma ya da karıncalanma hissedilmesi durumunda egzersiz bırakılmalı ve durum fizyoterapiste iletilmelidir.

Schroth yöntemiyle skolyoz düzelir mi?

Literatürde Schroth egzersizlerinin bazı kişilerde eğrilik ölçümleri ve yaşam kalitesi gibi parametrelerde olumlu değişikliklerle ilişkili olduğu bildirilmektedir. Ancak bir kişide sonucun ne olacağı önceden söylenemez. Büyüme çağında ve yetişkinlikte programın hedefleri farklıdır; sonuçlar kişiden kişiye değişir.

Schroth yöntemi her yaş grubuna uygun mudur?

Schroth yöntemi çocuklardan yetişkinlere kadar farklı yaş gruplarında değerlendirilebilir. Uygun olup olmadığı ve programın içeriği, hekim yönlendirmesi ve fizyoterapist değerlendirmesi doğrultusunda belirlenir.

Schroth yöntemi ameliyatın yerine geçer mi?

Hayır, bu şekilde düşünülmemelidir. Cerrahi gerekip gerekmediğine eğriliğin derecesi, ilerleme durumu ve kişinin genel durumu değerlendirilerek hekim karar verir. Egzersiz temelli yaklaşımlar konservatif yönetimin bir parçası olarak değerlendirilir.

Schroth sırasında korse kullanmalı mıyım?

Korse kullanımına ve korsenin tipine hekim karar verir. Korse önerilen kişilerde Schroth egzersizleri korse ile birlikte planlanabilir; egzersizler korsenin yerine geçmez.

---

Bilgilendirme

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tıbbi kararlar için hekiminize başvurunuz. Fizyoterapi uygulamaları hekim yönlendirmesi ve fizyoterapist değerlendirmesi doğrultusunda planlanır; sonuçlar kişiden kişiye değişir.